Kĩ thuật trồng, thu hoạch và sơ chế cây bạc hà, bồ công anh và cúc vàng

Cây bạc hà

Bạc hà thuốc họ Hoa môi (Labiatae) và có tên khoa học là Mentha Sp.

Giới thiệu chung

- Bạc hà là loài cây nhỏ, sống lâu năm. Bạc hà phát triển vào mùa xuân còn mùa đông thì lụi dần.

- Bạc hà thường được trồng để làm thuốc chữa cảm sốt đau bụng… và dùng chưng cất tinh dầu bạc hà đê xuất khẩu.

- Thân cây mỏng, có màu xanh hoặc xanh tím. Lá cây có hình trứng. Hoa bạc hà thường mọc ở ngọn hoặc ở kẽ lá.

- 40g/ ngày hoặc sao vàng rồi sắc uống ngày 15 – 20g. Có thể giã nát lá tươi để đắp lá tươi bên ngoài mụn nhọt.

Cây bồ công anh

Kỹ thuật trồng

- Bồ công anh thường phát tán bằng hạt và nhờ gió nên cây mọc hoang rất nhiều.

- Vào tháng 1 – 2 khi cây còn nhỏ có thể đánh cây và trồng cây ở những luống thấp. Sau 2 – 3 tháng có thể thu hoạch.

- Bồ công anh không chịu được ngập úng nhưng là loại cây dễ tính. Nếu được làm cỏ và bón phân thì năng suất sẽ đạt rất cao.

Kỹ thuật thu hoạch và sơ chế bồ công anh

- Thu hoạch khi cây phát triển đầy đủ lá tức là lúc cây vừa chốm có hoa.

- Nếu thu hoạch lá làm nhiều lần thì phải hái từ dưới lên trên cho tới khi hết lá.

- Sấy lá ở nhiệt độ 35 – 40°c hoặc phơi nắng rồi bảo quản lá ở nơi khô ráo.

Hoa cúc vàng

Cúc hoa vàng còn có tên gọi khác là kim cúc, hoàng cúc hoặc cam cúc. Tên khoa học của cây là Chryanthen num inđicum L và thuộc họ cúc (arteraceae).

Giới thiệu chung

Cây mọc thẳng đứng, cao 40 – 50cm, có khi cây bò dài trên mật đất

Lả cúc có 3 cạnh tròn.

Hoa cúc có đường kính 1 – l,5cm và có màu vàng.

Hoa cúc chữa đinh nhọt, cao huyết áp… Hoa cúc ngâm rượu hoặc ướp chè dùng hàng ngày rất tốt.

Kỹ thuật trồng cây

- Thời vụ của hoa: Thời vụ thu hoạch hoa cúc tập trung trong tháng 3 – 4 hàng năm, còn thời vụ gieo trồng hoa cúc là các tháng trong năm.

- Cúc ưa với nhiệt độ vừa phải với đất phù sa, đất cát pha nước, độ ẩm vừa phải nhiệt độ tốt nhất để cây sinh trưởng là 15 – 30 độ.

- Đánh luống rộng 25 – 30cm, cao 30 – 35cm. Đất ở luống trồng phải được cày bừa kỹ.

- Nhân giống cúc: Cúc là cây thân mầm nên có thể được nhân giống theo 2 cách.

     Cây hoa cúc sau khi thu hoạch hoa (tháng 1 – 2) thì cắt hết thân cây tới sát mặt đất, khi cây phát triển cắt thêm 1 lần nữa vào tháng 3-4. Khi cây cao khoảng 10 – 15cm(tháng 5 – 6) thì đào cây lên lấy mầm đê trồng.

     Đặt cành cây xuống đất và phủ đất lên trên đê tạo rễ ở những mặt cây, cắt những phần mắt cây có rễ ra trồng.

     Sau khi chuẩn bị luống trồng cây, bỏ trên mặt luống thành những hàng hốc, mỗi hốc cách nhau 30 – 35cm. Trồng 4 – 6 cây mầm vào một hốc rồi lấp đất vào hốc và tưới nước cho cây.

- Cách tạo nhiều hoa và điều khiển cho hoa nở rộ.

+ Sau khi trồng khoảng 2 tháng thì chọn những cây già để cắt bớt, cắt hết thân cây dưới sát mặt đất để cây mọc thêm mầm, sau này ra nhiều hoa.

+ Sau khi trồng 40 – 45 ngày bấm ngọn cây lần thứ nhất. Sau 20 – 25 ngày bấm ngọn cây lần thứ 2.

+ Dùng giàn che luống hoa có thể giúp hoa nở rộ.

- Chăm sóc cây:

+ Cần tưới nước bón thúc phân đạm, phân hữu cơ cho cây để thu được nhiều hoa.

+ Bắt sâu và dùng thuốc hoá học để trừ sâu bệnh cho cây.

Kỹ thuật thu hoạch và sơ chế

- Bắt đầu thu hoạch khi cây ra hoa, l năm có thề thu 3 – 4 lứa hoa rải rác hàng tháng.

- Khi thu hoạch về cần sấy hoa với diêm sinh.

Cách sấy hoa.

     Quây hoa bằng cót ép rồi sấy hoa với diêm sinh theo tỉ lệ 100kg hoa với 200 – 300 diêm sinh. Cho diêm sinh vào chậu hơi than để sấv hoa. Sau khi xông hơi phải che kín cót đế hơi diêm sinh không lọt ra ngoài. Xông hoa trong 2 – 3 giờ, sau dó ép hoa 1 đêm cho chảy hết nước đen. Cuối cùng phơi hoa ép trong nắng nhẹ 4 – 5 ngày để hoa khô, 5kg hoa tươi sẽ cho lkg hoa khô.

Đọc thêm tại: http://caythuoccotruyen.blogspot.com/2015/06/nguyen-tac-khi-thu-hoach-va-phoi-say.html

Từ khóa tìm kiếm nhiều: công dụng của táo, các loại cây thuốc nam

Nguyên tắc khi thu hoạch và phơi sấy cây thuốc

Nguyên tắc chung của việc thu hoạch cây thuốc.

+ Những bộ phận trên mặt đất nên thu hoạch vào lúc 8-9 giờ sáng hoặc 3 – 4 giờ chiều vì đây là lúc thời tiết khô ráo và sương đã tan hết.

+ Những bộ phận dưới mặt đất nên thu hái vào lúc trời ẩm ướt để dễ đào.

Các bộ phận được thu hoạch.

- Lá cây: Non thu hái lá cây khi cây mói ra hoa vì đây là thời điểm toàn thân cây chứa nhiều hoạt chất nhất. Nếu là cây mọc 3 năm thì nên thu hoạch vào năm thứ 2. Thường thu hoạch lá bằng tay.

- Hoa: Thu hoạch lúc hoa chúm chím nở. Không xếp hoa đè lên nhau để tránh dập nát.

- Phần trên mặt đất: hái vào lúc bắt đầu ra hoa.

- Quả: có 2 loại quả là quả mọng và quả khô:

+ Quả mọng phải hái ngay lúc quả mới chín. Nên hái quả vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát. Khi thu hoạch phải nhẹ tay, cẩn thận để quả không bị dập nát.

+ Quả khô nên hái lúc quả chưa khô hẳn vì có những loại quả khi khô hẳn vỏ ngoài sẽ tách ra làm mất hạt ở trong.

- Rễ và thân rễ: Thu hoạch vào lúc cuối thu sang đông hoặc đầu mùa xuân vì lúc này cây tập trung nhiều chất do chưa đâm chồi nảy lộc.

- Hạt: Hạt phải được hái lúc mới khô để đảm bảo chất lượng

- Vỏ cây: Thu hoạch vào vụ xuân hè vì đây là thời điểm hoạt động mạnh của nhựa cây.

Những yếu tố làm ảnh hưởng tới việc phơi sấy.

- Tính chất của dược liệu: Những dược liệu thường khác nhau về lượng nước, lượng hoạt chất trong lá, rễ, củ… vì vậy phải có cách phơi sấy cụ thể cho phù hợp với từng loại.

- Độ ẩm của không khí: Tốt nhất là nên phơi sấy cây thuốc trong điều kiện nắng ráo vừa phải, không khí hanh quá nhưng cũng không ẩm ướt quá.

- Nhiệt độ tự nhiên: nhiệt độ phơi sấy tốt nhất là. < 60°C. Không nên dùng nhiệt độ quá cao để sấy khi dược liệu còn tươi vì như vậy bên trong dược liệu chưa kịp khô để lâu sẽ gây mốc, thối.

Các phương pháp phơi sấy cây thuốc.

- Phương pháp phơi nắng là phương pháp phổ biên nhất hiện nay vì nó vừa rẻ tiền, vừa áp dụng được với một số lượng cây lớn. Cách này thường dùng cho những cây lấy rễ hoặc lấy thân.

- Phương pháp bốc hơi: Đây là phương pháp áp dụng với những loại cây chỉ cần nhờ nhiệt độ và sự thoáng khí đế bốc hơi và khô dần như cây bạc hà, hương nhu, ngải cứu…

- Phương pháp lò sấy: phương pháp này dùng trong trường hợp sau khi thu hoạch gặp phải thời tiết ẩm hoặc trời mưa.

      Độ ẩm của khí, nhiệt độ, thời tiết, nấm mối và sâu bọ là những yếu tố gây ảnh hương xấu tới việc bảo quản cây thuốc. Để khắc phục những hiện tượng trên, bà con nông dân có thế áp dụng những cách sau:

- Với độ ẩm không khí cao: cần phơi sấy dược liệu khô kỹ để đảm bảo thuỷ phần từ 12 — 15%. Kho tàng phải thường xuyên được dọn dẹp và thông gió.

- Nếu nhiệt độ quá nóng làm cây dễ bị bay hơi. Để tránh tình trạng này ta không nên vận chuyển dược liệu vào những lúc nắng nóng và phải có kế hoạch định kỳ đảo dược liệu khô cho dược liệu được thoáng mát.

- Với nấm mối: Phải thường xuyên kiếm tra dược liệu, bao bì cùng phải giặt giũ phơi sấy kỹ để diệt bào tử nấm mối. Có thể phun phèn chua để diệt nấm mối. Ngoài ra cần phải đề phòng chuột, bọ, sâu phá hoại cây thuốc.

Đọc thêm tại:

• http://caythuoccotruyen.blogspot.com/
• http://caythuoccotruyen.blogspot.com/2015/04/tac-dung-cua-qua-tao-ta-trong-viec-chua.html
• http://caythuoccotruyen.blogspot.com/2015/06/ieu-kien-can-chu-y-khi-trong-cay-thuoc.html

Điều kiện cần chú ý khi trồng cây thuốc

Khí hậu:

     Để cây thuốc phát triển tốt cần có đủ 3 yếu tố:

- Ánh sáng:

     Đây là một điều kiện rất quan trọng vì ánh sáng giúp cho quá trình quang hợp của cây diễn ra và tạo ra chất hữu cơ để nuôi cây. Cây thuốc cũng cần ánh sáng nhưng không cần nhiều bằng những loại cây khác, vì vậy vào mùa hè có nhiều năng cần phải che bớt cho cây.

Nhỉêt độ của đất:

     Cây thuôc ưa nhiệt mát, ôn đới nên các cây thuốc thường được gieo vào vụ đông xuân. Mùa hè, nhiệt độ không khí cao làm cho nhiệt độ của đất tăng lên không nên gieo trồng cây vào mùa hè.

Lượng mưa:

     Lượng mưa cần thiết cho câv thuốc phát triển là 2000 mm/năm. Nếu lượng mưa quá cao sẽ làm cho sâu phát sinh, cây bị thối rữa còn lượng mưa quả ít sẽ làm quá trình nẩy mầm và phát triển của cây bị ảnh hưởng.

Thời vụ gieo trồng:

     Cần chọn thời vụ vào thời điểm thời tiết mát mẻ, đất ẩm.

Cây giống:

     Hiện nay có 2 cách nhân giống cây thuốc là nhân giống vô tính và nhân giống hữu tính.

     Nhản giống hữu tính: thường dùng hạt để giao thụ cây con. Cách này có thể đượcáp dụng với những cây như ích mẫu, huyền sâm, ngưu tất… Cách này có ưu điểm là chỉ cần trồng 1 năm như cây giống cũng có đủ hạt giống cho ca vụ sau.

     Khi thực hiện phương pháp này cần chú ý:

+ Hạt của vụ trước phải gieo ngay vào vụ sau để đảm bảo chất lượng và tỉ lệ nảy mầm của hạt.

+ Không nên phơi hạt giống dưới ánh nắng gắt mà chỉ phơi hạt dưới ánh nắng yếu để hạt khô dần. Nếu phơi hạt ở nơi nắng gắt sẽ làm chêt mầm trong hạt do nhiệt độ quá cao.

- Nhân giống vô tính: Phương pháp này được thực hiện bằng cách dùng thân ngầm, cành, củ, rễ của toàn thân cây thuốc để nhân giống. Cách này cho kết quả nhanh và có thời gian thu hoạch sớm nhưng nếu đất đai không phù hợp, chăm sóc không tốt thì giống sẽ bị thoái hoá. Khi nhân giống vô tính tốt nhất là cần có thời kỳ phục tráng giống để giữ được phẩm chất tốt cho cây.

Đất đai:

     Đất trồng cây tốt. nhất là đất tơi, xốp và cỏ nhiều mùn – đặc biệt là đất phù sa.

Phân bón:

     Ruộng trồng thuốc cần khoảng 10 – 20 tấn phân chuồng/lha. Ngoài ra tuỳ từng giống cây có thể bón thêm phân vô cơ cho thích hợp.

Xới xáo, làm cổ cho cây

     Cần thường xuyên xới xáo và làm cỏ để cây chóng lớn. Tuy nhiên không nên xới sâu quá vì như vậv sè làm ảnh hương đến rễ của cây.

     Vun gốc: Vun gốc giúp cho cây vững vàng, không bị long gốc hoặc nghiêng ngả khi có gió. Khi vun gốc cho cây cần lưu ý:

+ Với những cây cho củ như huyền sâm, ngưu tất… phải vun cắn thận để tránh làm xây xước đến củ.

+ Những cây lấy lá, hoa, quả… cần xới sâu để rề cắm chặt xuống đất và vun gốc cho cây mọc vùng.

+ Khi tán cây phú kín mặt luống thì không vun gốc và xáo xối.

Tỉa cây, giặm cây:

     Trong một vụ chỉ tỉa hoặc giặm cây 2-3 lần, trong đó tỉa cây thường áp dụng cho những cây gieo hạt còn giặm cây dùng với những cây trồng bằng cành, thân, củ…

Bón thúc cho cây:

     Thích hợp nhất cho các loại thuốc là phân chuồng vì trong phân có đủ các thành phẩn chất bổ cho câv. Khi bón cẩn pha loãng phân với nước. Với phân vô cơ thì bón thúc cho cây như sau:

+ Cây lấy cành, lá nên bón phân đạm.

+ Cây lấy rề, củ lá nên bón ka li loảng.

+ Cây dùng làm giống nên bón phân lân.

Tươi tiêu nước:

     Ruộng trồng cây thuốc phải có hệ thống tưới tiêu nước tốt và chủ dộng. Tốt nhất là nên đánh luông trồng cây cho cao, tơi xốp. Những cây đang trong giai đoạn ươm cần lượng nước cao hơn những cây khác, vì vậy tưới cây ngày một lần vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát để giữ ẩm cho cây. Đối với cây cho củ thì phương pháp giừ ẩm là cho nước ngập 2/3 luống sau đó tháo hết nước.

Bấm hoa tỉa cành: cách này thường áp dụng với những cây cho củ để tập trung nhiều chất dinh dưỡng nuôi củ.

Phòng trừ sâu bệnh:

     Các biện pháp phòng trừ sâu bệnh gồm: làm đất kĩ, xử lý giống bằng nước nóng có thể loại trừ nấm bệnh, dùng thuốc hoá học. Khi dùng thuốc hoá học phải lưu ý tới tác dụng của thuốc đối với cây.

     Lưu ý chung khi thu hoạch cây thuốc là phải thu hoạch đúng mùa và đúng tuổi của cây. Thu hoạch quá sớm hoặc quá muộn đều làm ảnh hưởng đến chất lượng của cây. Ví dụ:

+ Cây sâm đại hành khi đang phát triến lá mà lấy củ thì còn sẽ non và kém phẩm chất.

+ Cầy ích mẫu nếu nở hết hoa mới thu hoạch thì chất lượng chữa bệnh của cây chỉ còn 50%.

Đọc thêm tại: http://caythuoccotruyen.blogspot.com/2015/06/on-thuoc-chua-ho-hen-hieu-qua.html

Từ khóa tìm kiếm nhiều: cong dung cua tao, cây thuốc quý quanh ta